Kalaqni maashinii boorsaa waraqaa seenaa paakeejii keessatti milkaa'ina guddaa ta'eera. Bloogiin kun kalaqxoota ijoo fi gumaacha isaan guddina maashinii boorsaa waraqaa keessatti godhan qorata, kalaqawwanii fi guddina oomisha boorsaa waraqaa ammayyaa boce calaqqisiisa.
Seensa
Industirii paakeejii har’aa keessatti boorsaan waraqaa barbaachisaa dha. Isaanis ikoo-fayyadamoo, yeroo dheeraaf kan turanii fi hojii baay'ee kan hojjetanidha. Garuu maashinii boorsaa waraqaa eenyutu kalaqe? Kalaqni kun akkaataa boorsaa waraqaa itti fayyadamnee fi oomishnu jijjiire.
Barbaachisummaa Borsaa Waraqaa Paakeejii Ammayyaa Keessatti
Borsaan waraqaa industirii adda addaatiif murteessaadha. Isaanis boorsaa pilaastikii caalaa filannoo itti fufiinsa qabu ni dhiyeessu. Daldaltoonni hedduun faayidaa naannoo isaaniif jecha boorsaa waraqaa filatu. Isaanis biyyoodhaan kan manca’an, deebi’anii fayyadamuu kan danda’anii fi yeroo baay’ee qabeenya haaromfamuu danda’u irraa kan hojjetamanidha.
Haala Waliigalaa Kalaqtoota Ijoo fi Gumaacha Isaanii
Seenaa maashinii boorsaa waraqaa kanaa keessatti kalaqtoonni sadii adda ba’anii mul’atu:
Francis Wolle : Maashinii boorsaa waraqaa isa jalqabaa bara 1852. Maashiniin isaa boorsaa salphaa, akkaataa envelope fakkaatu oomisha ture.
Margaret Knight : 'Paper Bag Queen,' jedhamuun kan beekamtu bara 1868tti maashinii boorsaa gadi diriiraa hojjetu uumte, kunis itti fayyadama hedduudhaaf caalaatti qabatamaa ture.
Charles Stilwell : Bara 1883tti maashinii boorsaa salphaatti dachaafamuu danda'u oomishuuf hojjetee, kuusaa fi geejjibaa fooyyesse.
Kalaqa Jalqabaa: Firaansis Wool
Seenaa Duubaa Firaansis Woollee
Firaansis Wool barsiisaa mana barumsaa Pensilvaaniyaa irraa ture. Otoomaatikii fi meeshaalee makaanikaalaatiin hawwatamuu isaatiin kalaqa akka uumu isa taasiseera. Bara 1852tti maashinii boorsaa waraqaa jalqabaa kalaqe. Maashiniin kun boorsaa waraqaa salphaa fi akkaataa envelope fakkaatu oomisha ture. Kalaqni Wolle seenaa paakeejii keessatti tarkaanfii guddaa fudhate. Seenaan inni barsiisuu irratti qabu, mala rakkoo furuu irratti dhiibbaa uume taʼuu hin oolu. Dandeettii barnootaa isaa fi fedhii makaaniksii qabu walitti makuun gara fuulduraatti guddina boorsaa waraqaa oomishuuf karaa saaqe.
Maashinii Borsaa Waraqaa Jalqabaa (1852) .
Firaansis Wool maashinii boorsaa waraqaa isa jalqabaa bara 1852. Maashiniin kun akkaataa boorsaa itti hojjetamu jijjiiree, boorsaa waraqaa salphaa fi akkaataa envelope fakkaatu uume. Adeemsa oomishaa sirreessuuf waraqaa roll fayyadameera.
Maashiniin Wollee Akkamitti Hojjete
Maashinichi ofumaan waraqaa roll gara mala muraa fi dachaasuu walduraa duubaan nyaachise. Malli kun waraqaa sana gara boorsaa boce. Adeemsi kun gahumsa kan qabu yoo ta’u, oomisha walfakkaatuu fi amanamaa ta’e oomishaa ture. Kalaqni Wolle mala harkaan hojjetamu waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu adeemsa boorsaa hojjechuu haalaan saffisiise.
Hundeeffama Dhaabbata Maashinii Boorsaa Waraqaa Yuuniyeenii
Kalaqa isaa hordofuun Wolle fi obboleessi isaa Dhaabbata Maashinii Boorsaa Waraqaa Yuuniyeenii jedhamu hundeessan. Dhaabbanni kun boorsaa waraqaa oomishuuf gurguruu irratti xiyyeeffate. Borsaa waraqaa fayyadama adda addaatiif oolu jaallatamuuf gahee murteessaa taphateera. Milkaa'inni isaanii qabatamaa fi gahumsa kalaqa Wolle agarsiisee, gara fuula duraatti guddina teeknooloojii boorsaa waraqaa irratti karaa saaqe.
Mootittii Borsaa Waraqaa: Maargaareet Naayit
Seenaa Duubaa Maargaareet Naayitii
Maargaareet Naayit, yeroo baayyee 'Mootittiin Borsaa Waraqaa,' jedhamtu, kalaqaa kalaqaa turte. Bara 1838 kan dhalatte yoo ta'u, umurii dargaggummaa ishee irraa kaasee meeshaalee faayidaa qaban uumuu irratti dandeettii agarsiifte. Maashinii boorsaa waraqaa kana kalaquushee dura, meeshaa nageenyaaf oolu meeshaalee huccuu hojjetan dabalatee kalaqawwan biroo hedduu dizaayinii gooteetti. Sammuun kalaqaa isheen Dhaabbata Boorsaa Waraqaa Kolumbiyaa keessatti akka hojjettu kan ishee taasise yoo ta'u, achittis gumaacha ishee guddaa taasifte.
Maashinii Borsaa Waraqaa Jala Diriiraa (1868) .
Bara 1868tti Naayitiin maashinii boorsaa waraqaa gadi diriiraa qabu kalaqe. Dizaayiniin kun boorsaawwan sun qajeeloo akka dhaabbatan waan godheef, itti fayyadama adda addaatiif caalaatti qabatamaa waan taʼeef warraaqsa kan fide ture. Maashiniin ishee waraqaa sana ofumaan dachaasee maxxanuudhaan boorsaa jajjaboo fi amanamoo taʼan gahumsaan uume.
Akkaataa Maashiniin Naayitii Hojjete
Maashinichi waraqaa sana adeemsa walitti fufiinsa qabuun mura, dachaasee fi maxxansa ture. Borsaa jala diriiraa qabu kan uume siʼa taʼu, boorsaawwan duraan akka envelope taʼan caalaa baayʼee cimaa fi hojii baayʼee kan dandaʼu ture. Kalaqni kun hojii boorsaa waraqaa haalaan fooyyesse.
Lola Seeraa Paatentii Ishee (1871) .
Naayitiin bara 1871tti paatentii ishee argachuuf lola seeraa isa mudate.Chaarlis Aanaan, ogeessa maashinii, kalaqa ishee kan kooti jedhee himachuuf yaale. Naayitiin paatentii ishee milkaa'inaan falmtee, jalqaba maashinii ishee fi gahee isheen akka kalaqaa ishee mirkaneessite. Injifannoon kun yeroo sanatti dubartoota kalaqxaniif guddaa ture.
Dhiibbaa Kalaqni Ishee Industirii Borsaa Waraqaa Irratti Qabdu
Maashiniin boorsaa waraqaa jala diriiraa Naayitii hojjetu indaastiricha irratti dhiibbaa guddaa geessiseera. Borsaa waraqaa yeroo dheeraa turuu fi hojiirra ooluu danda’u baay’inaan oomishuuf dandeessiseera. Kalaqni ishee guddina gara fuula duraatti oomisha boorsaa waraqaa irratti taasifamuuf ulaagaa kaa'eera. Dizaayiniin gadi diriiraa (flat-bottom design) kan barame ta’ee, bittaa, gurgurtaa nyaataa fi dameewwan biroo keessatti bal’inaan itti fayyadama.
Gumaan Maargaareet Naayit indaastirii boorsaa waraqaaf goote bu'aa qabeessa ture. Hafuurri kalaqaa fi kutannoon ishee gara fuulduraatti guddina teeknooloojii paakeejii irratti karaa saaqe.
Kalaqa: Chaarlis Istiiwel
Seenaa Duubaa Chaarlis Istiiwel
Chaarlis Istiiwel injinarii kalaqa qabatamaa irratti dandeettii qabu ture. Daangaa dizaayinoonni boorsaa waraqaa jiran hubatee fooyyessuuf kaayyeffate. Seenaan injinariingii isaa indaastirii paakeejii keessatti furmaata kalaqaa uumuuf dandeettii isaaf kenneera.
Maashinii Borsaa Waraqaa Dachaafame (1883) .
Bara 1883tti Stilwell maashinii boorsaa waraqaa dachaafame kalaqe. Maashiniin kun boorsaa kuusuu fi geejjibuuf salphaa taʼe oomisha ture. Dizaayiniin kun boorsaawwan kunneen diriiraa akka dachaafaman kan taasise yoo ta'u, bakka xiqqaa akka fudhatuu fi daldaltootaa fi fayyadamtootaaf mijataa akka ta'an taasiseera.
Akkaataa Maashiniin Stilwell Hojjete
Maashiniin Istiilweel, boorsaa jala diriiraa qabuu fi salphaatti dachaafamuu dandaʼu uume, muraa fi dachaa sirrii taʼe walitti aansee fayyadame. Dizaayiniin kun gahumsa kuusaa fi qabachuu fooyyessee, industirii hedduu biratti filannoo jaallatamaadha.
Barbaachisummaa Dizaayinii Paatentii Isaa
Dizaayiniin paatentii Stilwell itti fayyadama boorsaa waraqaa irratti dhimmoota qabatamaa ta’an waan ilaaleef iddoo guddaa qaba ture. Dizaayiniin dachaafamuu danda'u kun boorsaawwan kana caalaatti akka fayyadamanii fi fayyadamaadhaaf mijatoo ta'an taasiseera. Kalaqni kun dizaayinoota boorsaa waraqaa gara fuula duraatiif ulaagaa kaa’uuf kan gargaare yoo ta’u, hojiiwwan adda addaa keessatti boorsaa waraqaa bal’inaan akka fudhatamu gumaacheera.
Gumaan Chaarlis Istiiwel teeknooloojii boorsaa waraqaa irratti taasise murteessaa ture. Furmaatni kalaqaa isaa hojii fi mijannaa boorsaa waraqaa fooyyessuudhaan oomishtootaa fi fayyadamtoota fayyadamoo taasiseera.
Guddina Teeknooloojii Maashinii Borsaa Waraqaa
Guddina Jalqabaa
Jalqaba Firaansis Wool irraa kaasee hanga kalaqa Chaarlis Istiiweletti maashiniiwwan boorsaa waraqaa guddina guddaa agarsiisaniiru. Maashiniin Wolle bara 1852 hojjete boorsaa salphaa, akkaataa envelope fakkaatu uume. Kalaqni Maargaareet Naayitii bara 1868tti boorsaa jala diriiraa qabu kan jalqabe yoo ta'u, kunis qabatamaa ta'uu isaa guddiseera. Bara 1883tti, maashiniin boorsaa waraqaa Stilwell dachaafame, kuusaa fi geejjibni salphaa akka taʼu godheera. Tokkoon tokkoon kalaqxoota kanaa jijjiirama teeknooloojii boorsaa waraqaaf gumaachaniiru.
Maashiniiwwan Borsaa Waraqaa Ammayyaa
Har’a maashiniin boorsaa waraqaa guddina guddaa argateera. Maashiniiwwan ammayyaa otoomaatikii sadarkaa olaanaa kan qaban yoo ta’u, oomisha gahumsa qabu mirkaneessa. Borsaa gosa adda addaa, flat-bottom irraa kaasee hanga gusseted, fedhii adda addaa guutuu danda'u. Maashiniiwwan kunneenis baay’ee kan hojjetan yoo ta’u, sadarkaa fi furdina waraqaa adda addaa qabachuu kan danda’anidha. Otoomaashiniin saffisa oomishaa fi walsimannaa dabaluu, baasii humna namaa hir’isuu fi qulqullina fooyyessuuf sababa ta’eera.
Yaadannoo Naannoo
Itti fufiinsi naannoo oomisha boorsaa waraqaa keessatti xiyyeeffannoo murteessaa ta’eera. Maashiniiwwan ammayyaa yeroo baayyee meeshaalee naannoodhaaf mijatoo ta’an kan akka waraqaa deebi’ee fayyadamu fayyadamu. Isaanis qisaasama fi fayyadama anniisaa xiqqeessuuf kan qophaa’ani dha. Gara adeemsa itti fufiinsa qabuutti ce’uun kun naannoo oomisha boorsaa waraqaa hir’isuuf gargaara. Guddinni kunniin boorsaan waraqaa boorsaa pilaastikii caalaa filannoo hojiirra ooluu danda’u, ikoo-fayyadamaa ta’ee akka turu kan taasisu yoo ta’u, tattaaffii addunyaa faalama hir’isuu fi itti fufiinsa guddisuuf taasifamu deeggara.
Guddinni teeknooloojii maashiniiwwan boorsaa waraqaa irratti mul’ate gahumsaa fi itti fufiinsa paakeejii galmaan ga’uu keessatti kalaqni barbaachisaa ta’uu isaa kan mul’isudha.
Goolaba
Irra Deebiin Kalaqtoota Ijoo fi Gumaacha Isaanii
Seenaa maashinii boorsaa waraqaa kanaa keessatti kalaqtoonni sadii adda ba'anii mul'atu. Firaansis Wool maashinii boorsaa waraqaa isa jalqabaa bara 1852tti kalaqee, boorsaa salphaa akkaataa envelope fakkaatu uume. Maargaareet Naayit, 'Mootittii Borsaa Waraqaa' jedhamuun kan beekamtu bara 1868tti maashinii boorsaa gadi diriiraa qabu oomishuun indaastiricha irratti warraaqsa uumte. Chaarlis Istiiwel bara 1883tti maashinii boorsaa waraqaa dachaafame kalaquun isaa kuusaa fi geejjibni caalaatti bu'a qabeessa taasiseera.
Dhiibbaa Waaraa Kalaqa Isaanii Industirii Paakeejii Irratti Qaban
Gumaan Wolle, Knight fi Stilwell industirii paakeejii irratti dhiibbaa waaraa geessiseera. Kalaqni isaanii hojii fi gahumsa oomishaa boorsaa waraqaa fooyyesse. Guddinni kun boorsaa waraqaa hojii adda addaatiif filannoo qabatamaa fi jaallatamaa akka ta’u taasiseera. Yeroo harʼaa, carraaqqii qajeelchaa taʼuu isaaniitiin, boorsaa waraqaatiin bittaa, miʼa gurgurtaa fi indaastiriiwwan kaan keessatti balʼinaan itti fayyadama.
Adeemsa Fuulduraa Oomisha Borsaa Waraqaa
Fuuldura keenya yoo ilaalle, oomishni boorsaa waraqaa guddina itti fufee jira. Maashiniiwwan ammayyaa otoomaatikii, gahumsaa fi hojii baayʼee hojjechuu irratti xiyyeeffatu. Meeshaalee ikoo-fayyadamoo ta'anii fi adeemsa itti fufiinsa qabu fayyadamuu irratti xiyyeeffannaan kenname guddachaa jira. Kalaqni teeknooloojii dandeettii oomishaa fi faayidaa naannoo boorsaa waraqaa daran guddisuu hin oolu. Itti fufiinsi barbaachisaa ta’aa dhufuun fedhiin furmaata boorsaa waraqaa sadarkaa olaanaa, ikoo-fayyadamaa ta’e ni dabala jedhamee eegama.
