Iriburiro ryumwanda
Plastike yahinduye isi, itanga ibisubizo kuva mubuvuzi kugeza kumazu. Nyamara, gukoreshwa kwayo kurema imisozi yimyanda. Ni imigani y'impande ebyiri: ibyoroshye n'ingaruka. Ikirenge cya plastiki kwisi yose ni kinini. Toni zirenga miliyari 4.5 zakozwe, hamwe nigice cyongeye gukoreshwa. Inyanja, inyamaswa zo mu gasozi, hamwe n’imiterere nyaburanga. Igipimo kiragoye ariko kumenya ko bitera ibikorwa. Umwanda wa plastike ntabwo ari ikibazo cyibidukikije gusa; ni impuruza y'abaturage. Ihindura ubuzima bwo mu nyanja, yinjira mu munyururu, kandi igira ingaruka ku buzima bwacu. Gukemura ni ngombwa kubuzima bwumubumbe wacu nubwacu.
Kuzamuka k'umusaruro wa plastiki
Ibijyanye n'amateka: Kuva Bakelite kugeza kuri Miliyari Toni
Urugendo rwa plastiki rwatangiye mu ntangiriro z'ikinyejana cya 20. Bakelite, yahimbwe mu 1907, niyo plastike yambere yuzuye. Byaranze intangiriro yigihe gishya. Mu myaka ibarirwa muri za mirongo, umusaruro wa pulasitike warazamutse, uhindura inganda nubuzima bwa buri munsi.
Umusaruro wa plastiki kwisi yose mumyaka
Umusaruro wa plastiki wiyongereye cyane. Mu 1950, umusaruro ku isi wari hafi toni miliyoni 2. Muri 2015, yageze kuri toni zisaga miliyoni 380 buri mwaka. Uku kwiyongera kwerekana kwiyongera kwacu kuri plastike kubikorwa bitandukanye.
Inkota ebyiri-Inkota yo guhanga udushya
Udushya twa plastike twazanye inyungu nyinshi-ibikoresho byoroheje, biramba, kandi bihindagurika. Ariko, izi nyungu ziza zifite ibibi bikomeye. Umwanda uhoraho no kwangiza ibidukikije ni impungenge zikomeye muri iki gihe.
Ingaruka ku bidukikije y’imyanda ya plastiki
Ubuzima bwo mu nyanja hamwe n’ibinyabuzima byugarijwe
Imyanda ya plastike yinjiye mu nyanja zacu. Ihuza ubuzima bwo mu nyanja, ihindura urusobe rw'ibinyabuzima. Microplastique, uduce duto, twangiza cyane. Bakurura uburozi kandi bwinjizwa ninyamaswa, bwinjira murwego rwibiryo.
Menace ya Microplastique Microplastique ni ibice bitarenze 5mm mubunini. Zikomoka kumyanda minini ya plastike na microbead yo kwisiga. Ibi bice byinjizwa nibinyabuzima, bigatera kwangiza umubiri no kwanduza imiti.
Kwishora hamwe no guterwa byinyamanswa Kwangiza imyanda ya plastike ni ikintu kibangamiye inyamaswa. Inyamaswa zirashobora kugwa mu mutego, biganisha ku gukomeretsa cyangwa gupfa. Kuribwa ni bibi cyane, kuko bishobora guhagarika sisitemu yumubiri no kwinjiza uburozi mubinyabuzima.
Imyanda hamwe n'umurage w'imyanda ya plastiki
Kuramba kwa plastike ni umuvumo mu myanda. Ikomeza ibinyejana byinshi, ifata umwanya. Ahantu hajugunywa imyanda ni gihamya yumuco wacu wo guta, aho ubworoherane buza ku giciro kinini cyibidukikije.
Kuramba kwa Plastike mumyanda ya plastike ntabwo biodegrade; ifotora, igabanyamo ibice bito byuburozi. Ubu buryo burekura imiti yangiza, yanduza ubutaka n’amazi mu myaka amagana.
Kureka imiti yuburozi Nkuko plastiki yangirika, basohora imiti ishobora kwinjira mubutaka. Ubu burozi bushobora guhungabanya urusobe rw'ibinyabuzima kandi bigatera ingaruka ku buzima bw'abantu. Kumeneka ni uburozi bucecetse, bukwirakwira buhoro buhoro mu bidukikije.
Abababaye bucece bo mu nyanja
Toni ya Plastike yinjira mu nyanja buri mwaka
Amamiriyoni ya toni ya plastike yinjira mumyanyanja yacu buri mwaka. Iyi mibare itangaje nigisubizo cyo gucunga imyanda idahagije hamwe n’imyanda. Ingaruka ziragera kure, zigira ingaruka mubuzima bwinyanja nibidukikije.
Imyanda nini ya pasifika
Afloat muri pasifika hari ahantu hanini, imyanda nini ya pasifika. Ni gyre yimyanda ya plastike, ikora ibirometero amagana. Iyi patch niyibutsa nabi ibiyobyabwenge bya plastike n'ingaruka zabyo.
Sisitemu yinzuzi: Abagize uruhare runini mu kwanduza inyanja
Inzuzi zikora nk'umuyoboro, zitwara imyanda ya pulasitike kuva ku butaka kugera ku nyanja. Ni uruhare runini mu kwanduza inyanja. Inzuzi 1.000 za mbere zingana na 80% byangiza imyanda ya plastike ku isi. Gukemura ibi bisaba kwibanda kumurongo wo hejuru wo gucunga imyanda.
Ikibazo cyo gucunga imyanda ku isi
0.5% Bitandukanya 100%
0.5% gusa by'imyanda ya pulasitike irangirira mu nyanja yacu. Ijanisha rishobora gusa nkaho ari rito, ariko ingaruka zaryo ni nyinshi. Yerekana toni miriyoni zigira ingaruka kubuzima bwinyanja nibidukikije. Iki gice gisaba 100% yo kwitondera no gukora.
Imicungire mibi y’imyanda ya plastiki
Imyanda ya plastike nikibazo cyisi yose yashinze imizi mu micungire mibi. Igice kinini cya plastiki ntigishobora gukoreshwa cyangwa gutwikwa. Irangirira mu myanda cyangwa, ikibi, mubidukikije.
Kudatunganyirizwa, Kudatwikwa, no Kutuzuza Kimwe cya kane cyimyanda ya plastike ikoreshwa nabi. Iyi myanda ntabwo yongeye gukoreshwa, gutwikwa, cyangwa kubikwa mu myanda ifunze. Irashobora kwibasirwa n’umwanda w’ibidukikije, akenshi igashakisha inzira y’amazi n’inyanja.
Imihindagurikire y’ibihe hamwe n’umwanda wa plastiki: Igihe kizaza
Ibyuka bihumanya ikirere biva mu musaruro wa plastiki
Ubuzima bwa Plastike butangirana na parike ya parike. Gukora plastiki birekura CO2, uruhare runini mu ihindagurika ry’ikirere. Inzira ikubiyemo gukuramo no gutunganya ibicanwa biva mu kirere, bisohora imyuka myinshi.
Gutema amashyamba yo gukuramo peteroli
Inkomoko ya plastike ifitanye isano no gutema amashyamba. Gukuramo ibicanwa biva mu kirere akenshi biganisha ku gukuraho amashyamba. Ibi ntibirekura karubone yabitswe gusa ahubwo binagabanya ubushobozi bwisi bwo gufata CO2, byongera imihindagurikire y’ikirere.
Umwuka wa Methane uva mu myanda
Iyo plastiki irangiye mu myanda, igira uruhare mu myuka ya metani. Mugihe plastike isenyutse anaerobically, irekura metani, gaze ya parike ikomeye. Imyanda ni imyanda ikomeye, ariko akenshi yirengagizwa, isoko y’ibi byuka bihumanya ikirere.
Ingaruka zubuzima bwabantu
Microplastique mumurongo wibiryo byacu
Microplastique yinjiye murwego rwibiryo. Biboneka mu nyanja, baragenda berekeza ku masahani yacu. Uku guhura gutera ingaruka zitamenyekana, kuko ingaruka ndende kubuzima bwabantu zitarasobanuka neza.
Imiti ihura ningaruka zubuzima
Plastiki irimo imiti yangiza, harimo na endocrine ihungabanya. Iyo miti ivuye mubikoresho bya pulasitike, iyi miti irashobora kwanduza ibiryo n'amazi. Bifitanye isano nibibazo bitandukanye byubuzima, uhereye kuburinganire bwimisemburo kugeza kubibazo byimyororokere.
Igitero cyicecekeye: Microplastique mu nzego zabantu
Ubushakashatsi buherutse gukorwa bwerekanye microplastique mu ngingo z'umuntu. Uyu mutera ucecetse ashobora kuba ikibazo gikurikira cyubuzima. Kuba microplastique ihari byerekana ko kwanduza plastike atari ikibazo cyibidukikije gusa ahubwo ko bibangamiye ubuzima bwabantu.
Ingamba zigihe kizaza-cyubusa
Ibikorwa bya buri muntu ku mpinduka
Guhitamo kugiti cyawe birashobora kuganisha kumahinduka rusange. Muguhitamo ubundi buryo bwakoreshwa, turashobora kugabanya cyane gukoresha plastike. Imifuka ishobora gukoreshwa, amacupa yamazi, hamwe nibikoresho ni intambwe ifatika igana mubuzima bwa plastiki.
Ubundi buryo bushobora gukoreshwa Guhindura ibintu byongeye gukoreshwa nigikorwa cyoroshye ariko gikomeye. Igabanya kwishingikiriza kuri plastiki imwe rukumbi, ariryo soko nyamukuru ryanduye.
Kugabanya Imikoreshereze imwe-imwe ya plastike Gukata inyuma kuri plastike imwe rukumbi ni ngombwa. Ibi birimo ibintu nkibyatsi, ibikoresho, nibicuruzwa bipfunyitse. Kugabanuka guto byiyongera ku ngaruka zikomeye.
Inkunga y'abaturage n’amategeko
Imiryango na guverinoma bifite uruhare runini mugushiraho ejo hazaza hadafite plastike. Politiki yo gushyigikira hamwe nibikorwa byabaturage birashobora gutwara impinduka nini.
Guhagarika imifuka ya plastike Kubuza imifuka ya pulasitike nigikorwa gisanzwe kandi cyiza cyo gushyiraho amategeko. Irashishikariza gukoresha ubundi buryo burambye kandi igabanya umwanda wa plastike.
Inkunga yibikorwa byubukungu bwizunguruka Ubukungu buzenguruka buteza imbere kongera gukoresha no gutunganya ibikoresho. Gushyigikira ibikorwa nkibi bifasha kuziba icyuho kumyanda ya plastike, guteza imbere sisitemu irambye.
Imbaraga zo Gukorera hamwe
Ibikorwa rusange nubufatanye
Gahunda yisi yose ihuza ibihugu mukurwanya umwanda wa plastike. Ubufatanye, kimwe n’ubukangurambaga bw’umuryango w’abibumbye busukura inyanja, buteza imbere ubufatanye mpuzamahanga. Izi mbaraga zigamije kugabanya imyanda ya plastike no guteza imbere imikorere irambye kwisi yose.
Inshingano rusange no guhanga udushya
Ubucuruzi bufite urufunguzo rwo guhanga udushya mu micungire y’imyanda. Mugukurikiza inshingano zamasosiyete, ibigo birashobora guteza imbere ibidukikije byangiza ibidukikije bya plastiki. Uruhare rwabo mugukora ibicuruzwa birambye ningirakamaro kubejo hazaza hadafite plastike.
Ubukangurambaga bwo Kwiga no Kumenyekanisha
Uburezi nigitereko cyimpinduka. Ubukangurambaga bukangurira abaturage ububi bw’umwanda. Bashishikariza ibikorwa kandi baharanira ko imitekerereze ihinduka igana ku buryo burambye kandi bufite inshingano.
Mu gukemura ikibazo cy’isi yose cyanduye cya plastike, twasuzumye izamuka rikabije ry’umusaruro wa pulasitike, ingaruka zacyo zigera ku bidukikije, n’umubano ufatanije hagati y’imyanda ya plastike n’imihindagurikire y’ikirere. Ikiganiro cyagaragaje uruhare runini rwo gucunga neza imyanda, cyane cyane mu bihugu byinjiza amafaranga yo hagati, kandi bishimangira ko hari microplastique ihari mu biribwa byacu ndetse n’ingaruka zishobora guteza ubuzima. Twaganiriye kandi ku kamaro k'ibikorwa bya buri muntu, inkunga y'abaturage, inshingano z’amasosiyete, hamwe na gahunda z’uburezi muguteza imbere icyerekezo cyiza, kitarangwamo plastike. Ikiganiro gishimangira ko hakenewe imbaraga zihuriweho zo guhanga udushya, kugabanya, no gutunganya inzira zacu ziva muri iki kibazo cy’ibidukikije, bigatuma umubumbe mwiza kuri bose.
Kubindi bisobanuro birambuye kuriyi ngingo, urashobora kwifashisha ibikoresho:
