ኣብ መንጎ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታትን ፕላስቲክ ቦርሳታትን ዘሎ ፍልልይ ምርዳእ ብዛዕባ ዘላቒ ምርጫታት ብግቡእ ዝተሰነየ ውሳነታት ንምውሳን ወሳኒ እዩ። ክልቲኦም ዓይነታት ቦርሳታት ናይ ገዛእ ርእሶም ስብስብ ብልጫታትን ጉድለታትን ስለዘለዎም፡ ኣብ ከባቢኦም፡ ንጽንዓቶምን ተግባራውነቶምን ብዝተፈላለየ መንገዲ ጽልዋ የሕድሩ።
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ብተለምዶ ካብ ፖሊፕሮፒሊን ዝስራሕ ኮይኑ፡ እዚ ዓይነት ፕላስቲክ ኮይኑ፡ ናብ ጽሕጊ ዝሽክርከርን ብሓባር ዝእሰርን እዩ። እዞም ቦርሳታት ምስ ባህላዊ ፕላስቲክ ቦርሳታት ክነጻጸሩ ከለዉ ብጽንዓት፡ ዳግማይ ምጥቃምን ኣብ ከባቢኦም ብዝተሓተ ጽልዋን ይፍለጡ። ብዙሕ ግዜ ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉን መብዛሕትኡ ግዜ ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉን ብምዃኖም ኣብ ነዊሕ ግዜ ዝያዳ ዘላቒ ኣማራጺ ይገብሮም።
ብኣንጻሩ ቦርሳታት ፕላስቲክ ካብ ፖሊኢቲሊን ዝበሃል ካብ ቅሪተ-ኣካላት ነዳዲ ዝወጽእ ዓይነት ፕላስቲክ ዝስራሕ እዩ። ቀለልቲ፡ ንምፍራይ ርካሽ፡ ንሓደ ግዜ ጥራይ ንኽትጥቀመሉ ድማ ምቹኣት እዮም። ይኹን እምበር ኣብ ከባቢኦም ዘለዎም ጽልዋ ልዑል እዩ። ቦርሳታት ፕላስቲክ ኣብ ብከላ ኣበርክቶ ይገብሩ፣ ንኽበስቡ ኣማኢት ዓመታት ይወስድ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ብግቡእ ዳግማይ ኣይጥቀሙሉን እዮም፣ እዚ ድማ ሰፊሕ ዕንወት ከባቢ የስዕብ።
ቀንዲ ትኹረት ናይዚ ብሎግ፡ ዘይተሰፍዩን ፕላስቲክን ቦርሳታት ብመንጽር ከባብያዊ ጽልዋኦም፡ ጽንዓትን ተግባራውነቶምን ምውድዳር እዩ። ነፍሲ ወከፍ ዓይነት ቦርሳ ኣብዞም መዳያት ከመይ ከም ዝሰርሕ ክንምርምርን ዝያዳ ዘላቒ ምርጫታት ክትገብሩ ዝሕግዘኩም ርድኢት ክንህበኩምን ኢና። ነዞም ፍልልያት ምርዳእ፡ ንጉድኣት ከባቢ ንምንካይን ዝያዳ ሓላፍነታዊ ባህርያት ተጠቀምቲ ንምድንፋዕን ክሕግዝ ይኽእል።
I. ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ምርዳእ
ሀ ትርጉምን ንዋትን
ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ካብ ዘይተሰፍየ ፖሊፕሮፒሊን (PP) ዝተሰርሐ ዳግማይ ክጥቀመሉ ዝኽእል ዓይነት ናይ ዕዳጋ ቦርሳ እዩ። ዘይከም ባህላዊ ዝተሰፍየ ጨርቂ፡ ዘይተሰፍየ ንብረት፡ ኬሚካላዊ፡ መካኒካዊ፡ ሙቐት ወይ መፍትሒ መስርሕ ተጠቒምካ ጽሕግታት ብሓባር ብምትእስሳር ዝፍጠሩ እዮም። እዚ ውጽኢቱ ድማ ነዊሕ ዝጸንሕን ቀሊልን ማይ ዘይኣትዎን ጨርቂ ይኸውን።
ሕዋስ
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ብቐንዱ ካብ ፖሊፕሮፒሊን ዝቖሙ ኮይኖም፡ እዚ ብጥንካረኡን ተዓጻጻፍነቱን ዝፍለጥ ዓይነት ፕላስቲክ እዩ። ኣብዞም ቦርሳታት ዝርከቡ ጽሕግታት ይሽክርከሩ እሞ ድሕሪኡ ብሓባር ይተኣሳሰሩ፣ እዚ ድማ ጭቡጥ ስፌት ከየድለየ ንመልክዕን ስምዒትን ዝተሰፍየ ንብረት ዝመስል ጨርቂ ይፍጠር።
ልሙዳት ንዋት
ፖሊፕሮፒሊን ኣብ ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ዝጥቀሙሉ ዝበዝሐ ንብረት እዩ። ሓያሎ ብልጫታት ኣለዎ፤
ጽንዓት : ፖሊፕሮፒሊን ፋይበር ድልዱልን ንብዓት ዘይጻወርን ጨርቂ ይፈጥር።
ማይ ምጽዋር : ዘይተሰፍዩ ፒፒ ቦርሳታት ማይ ክጻወሩ ስለ ዝኽእሉ ንዝተፈላለዩ ኩነታት ኣየር ምቹኣት ይገብሮም።
ዳግመ-ምጥቃም : እዞም ቦርሳታት ብተደጋጋሚ ዳግማይ ክጥቀሙ ስለዝኽእሉ፡ ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝጥቀሙ ፕላስቲክ ዘድልዮም ነገራት ይንኪ።
ንከባቢ ምሕዝነት : ፖሊፕሮፒሊን ዳግማይ ክጥቀመሉ ዝኽእል ኮይኑ፡ ብግቡእ እንተተደርብዩ ኣብ ከባቢ ዝህሉ ጽልዋ ንምንካይ ክሕግዝ ይኽእል።
ለ/ መስርሕ ምፍራይ
ምፍራይ ዘይተሰፍየ ቦርሳታት፡ ንጥረ ነገራት ናብ ነዊሕ ዝጸንሕን ዳግማይ ክጥቀመሉ ዝኽእልን ቦርሳታት ዝቕይር ተኸታታሊ ስጉምትታት ዘጠቓልል እዩ። እዚ መስርሕ እዚ ካብ ባህላዊ ስፌት ዝተፈልየ ኮይኑ፡ ኣብ ስፌት ወይ ስፌት ከየድለየ ጽሕጊ ኣብ ዘራኽብ ሜላታት ዝተመርኮሰ እዩ።
ሓፈሻዊ ትሕዝቶ መስርሕ ምፍራይ ዘይተሰፍየ ቦርሳ
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ብቐንዱ ካብ ፖሊፕሮፒሊን (PP) ፋይበር ዝተሰርሑ እዮም። እቲ ምፍራይ ብመቐለጢ ፖሊፕሮፒሊን ሽጉርቲ ይጅምር፣ ድሕሪኡ ናብ ረቀቕቲ ጽሕጊ ይወጽእ። እዞም ጽሕግታት እዚኣቶም ብዘይ መደብ ተነጺፎም መርበብ ዝመስል ኣቃውማ ይፈጥሩ። እዚ መርበብ እዚ ድሕሪኡ ናይ መወዳእታ ጨርቂ ንምፍጣር መስርሕ ምትእስሳር ይግበር።
ዝተጠቕሙ ሜላታት
Heat Bonding : ሓደ ካብቲ ዝበዝሐ ሜላታት ምትእስሳር ሙቐት (heat bonding) እዩ። ኣብዚ መስርሕ እዚ መርበብ ፖሊፕሮፒሊን ፋይብራት ብዝውዕዩ ሮለራት ይሓልፍ። እቲ ሙቐት ነቶም ጽሕግታት ኣብ ዝራኸብሉ ቦታታት የቐልጦም፣ እዚ ድማ ብሓባር ይሕውሶም። እዚ ኣገባብ እዚ ስሉጥ ኮይኑ ውጽኢቱ ድማ ድልዱልን ዝተዋሃሃደን ጨርቂ እዩ።
ኬሚካላዊ ምትእስሳር : ካልእ ኣገባብ ድማ ኬሚካላዊ ምትእስሳር ኮይኑ፡ ኣብቲ መርበብ ጽሕጊ ምትእስሳር ዝገብር መሳርሒ ይለኽዮ። እቶም ኬሚካላት ኣብ መንጎ ጽሕግታት ክነቅጹ ወይ ክሓውዩ ከለዉ ምትእስሳር ይፈጥሩ። እዚ ኣገባብ እዚ ንሓይልን ቅርጽን ናይቲ ጨርቂ ኣብ ምትዕርራይ ተዓጻጻፍነት የኽእል።
መካኒካዊ ምትእስሳር : ከም መርፍእ ምውቃዕ ዝኣመሰለ መካኒካዊ ምትእስሳር፡ ነቶም ጽሕግታት ብኣካል ምትእስሳር የጠቓልል። መርፍእ ብመርበብ ጽሕጊ ይሃርም፣ ነቶም ጽሕግታት ብመካኒካዊ ኣገባብ ይተሓሓዝዎም። እዚ ሜላ እዚ ንሓይልን ጽንዓትን ናይቲ ጨርቂ የዕብዮ።
II. ፕላስቲክ ቦርሳታት ምርዳእ
ሀ ትርጉምን ንዋትን
ፕላስቲክ ቦርሳታት ካብ ስነ-ጥበባዊ ፖሊመር ዝስራሕ ልሙድ ዓይነት መዐሸጊ እዩ። እዞም ቦርሳታት እዚኣቶም ቀለልቲ፡ ተዓጻጻፍን ዋጋ ዝቕንሱን ብምዃኖም፡ ንኣቑሑት ንምስካም ብሰፊሑ ይጥቀሙ። ኣብ ፕላስቲክ ቦርሳታት ዝጥቀሙሉ ዝበዝሐ ንጥረ ነገር ፖሊኢቲሊን ኮይኑ፡ ብኽልተ ቀንዲ መልክዕ ይመጽእ፡ ልዑል ጽፍሒ ዘለዎ ፖሊኢቲሊን (HDPE)ን ትሑት ጽፍሒ ዘለዎ ፖሊኢቲሊንን (LDPE)።
ዓይነታት ፖሊኢቲሊን :
ልዑል ጽፍሒ ዘለዎ ፖሊኢትሊን (HDPE) : እዚ ዓይነት ፕላስቲክ ድልዱልን ልዑል ናይ ስሕበት ጽንዓት ስለ ዘለዎን ንቦርሳታት ምግቢ ምቹእ ይገብሮ። HDPE ቦርሳታት ብተለምዶ ቀጠንቲ ኮይኖም ግን ርኡይ ክብደት ክስከሙ ይኽእሉ።
ትሑት ጽፍሒ ዘለዎ ፖሊኢቲሊን (LDPE) : LDPE ዝያዳ ተዓጻጻፊ ኮይኑ ንዝያዳ ምዝርጋሕን ጽንዓትን ንዘድልዮም ቦርሳታት ከም ቦርሳታት ጓሓፍን ቦርሳታት ምፍራይን ይጥቀመሉ። LDPE ቦርሳታት ዝረገፉ ኮይኖም መብዛሕትኡ ግዜ ንዝኸበዱ ነገራት ይጥቀሙ።
ለ/ መስርሕ ምፍራይ
ምፍራይ ፕላስቲክ ቦርሳታት ካብቲ ጥረ ነገር ጀሚሩ በቲ ዝተዛዘመ ፍርያት ዝውዳእ ሓያሎ ቁልፊ ስጉምትታት ዘጠቓልል እዩ። እቲ መስርሕ ፖሊመርይዜሽን፡ ኤክስትሩዥንን ቅርጽን ዘጠቓልል ኮይኑ፡ ብሓባር ኣብ ድኳናት ልሙድ ዝኾነ ፕላስቲክ ቦርሳታት የፍርዩ።
ሓፈሻዊ ትሕዝቶ መስርሕ ምፍራይ ፕላስቲክ ቦርሳ :
ፖሊመርይዜሽን : እዚ ቀዳማይ ስጉምቲ ኮይኑ፡ ጋዝ ኤቲሊን ብኬሚካላዊ ርክብ ናብ ፖሊኢቲሊን ዝቕየር እዩ። እዚ መስርሕ እዚ መሰረታዊ ኣቃውማ ናይቲ ፕላስቲክ ዝፈጥሩ ሰንሰለታት ፖሊመር የፍሪ።
Extrusion : እቲ ፖሊኢቲሊን ይቐልጥፍን ብዳይስ ኣቢሉ ይግደድን ቀጻሊ ፕላስቲክ ፊልም ይፈጥር። እዚ ፊልም እዚ ከከምቲ ዝድለ ኣጠቓቕማ ናይቲ ቦርሳ ብዕምቆቱ ክስተኻኸል ይኽእል።
ቅርጺ ምሃብን ምቑራጽን : ድሕሪኡ እቲ ቀጻሊ ፊልም ይዝሕል እሞ ናብቲ ዝድለ ቅርጺ ቦርሳ ይቑረጽ። እዚ ድማ ንተግባር ንምዕባይ ከም መትሓዚ ወይ ጉሰት ዝኣመሰሉ ባህርያት ምውሳኽ የጠቓልል።
ሕትመትን ምምዕርራይን : ብዙሓት ፕላስቲክ ቦርሳታት ንዕላማ ምልክት ምልክት (branding) ብኣርማ ወይ ዲዛይን ይሕተሙ። እዚ ስጉምቲ እዚ ምስ ፖሊኢቲሊን ጽቡቕ ጌሩ ዝጣበቕ ቀለም ምጥቃም ዘጠቓልል እዩ።
ጽልዋታት ከባቢ :
ጎሓፍን ብከላን : ቦርሳታት ፕላስቲክ ኣብ ብከላ ከባቢ ልዑል ኣበርክቶ ኣለዎም። መብዛሕትኡ ግዜ ዳግማይ ኣይጥቀሙን እዮም፡ ንኽበስቡ ድማ ኣማኢት ዓመታት ክወስድ ይኽእል።
ጽልዋ ኣብ እንስሳ ዘገዳም : ዝተደርበየ ፕላስቲክ ቦርሳታት ንእንስሳ ዘገዳም ባሕርን ምድርን ሓደጋ የስዕብ። እንስሳታት ፕላስቲክ ክውሕጡ ይኽእሉ፣ እዚ ድማ ናብ መጉዳእቲ ወይ ሞት የስዕብ።
ኣሰር ካርቦን : ምፍራይ ፕላስቲክ ቦርሳታት ርኡይ ሃልኪ ጸዓት ዘጠቓልል ኮይኑ፡ ውጽኢቱ ድማ ልቀት ጋዝ ምድረበዳ ኮይኑ፡ ንዋዒ ዓለም ኣበርክቶ ይገብር።
III. ጽልዋ ከባቢ
ሀ/ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት
ከባብያዊ ረብሓታትን ጉድለታትን
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ኮይኖም ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝጥቀሙሉ ፕላስቲክ ዘድልዮም ኮይኖም፡ እዚ ድማ ብኽነት ንምንካይ ይሕግዝ። ይኹን እምበር ብህይወት ዝበላሸዉ ስለዘይኮኑ ብግቡእ እንተዘይተደርቢዮም ንብከላ ማይክሮፕላስቲክ ኣበርክቶ ክገብሩ ይኽእሉ እዮም።
ብህይወት ምብስባስን ዳግመ-ምጥቃምን ምኽኣልን።
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ኮይኖም፡ ጎሓፍ መጉሓፊ ዝቕንሱን ሃብቲ ዝዕቅቡን እዮም። ብባዮሎጂ ኣይበላሸዉን እዮም ግን ዳግማይ ዕላማ ክህልዎም ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ገለ ጽልዋ ከባቢ የቃልል።
ማይክሮፕላስቲክ ብከላ
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት እናተበላሸዉ ምስ ከዱ፡ ማይክሮፕላስቲክ ናብ ከባቢ ክለቅቑ ይኽእሉ። ነዚ ጉዳይ ንምንካይ ግቡእ ምጉሓፍን ዳግመ-ምጥቃምን ወሳኒ እዩ።
ለ ፕላስቲክ ቦርሳታት
ከባብያዊ ጉድለታት
ቦርሳታት ፕላስቲክ ቀለልቲን መብዛሕትኡ ግዜ ብዘይግቡእ ዝድርበን ብምዃኖም ርኡይ ብከላ የስዕብ። ንኽበስቡን ምሉእ ብምሉእ ከይጠፍኡን ዘመናት ክወስድ ይኽእል እዩ።
ጉዳያት ምብስባስን ዳግመ-ምጥቃምን
ቦርሳታት ፕላስቲክ ብባዮሎጂ ዘይበላሸዉን ዳግማይ ንምጥቃም ኣጸጋምን እዮም። ብዙሓት ትካላት ዳግመ-ምጥቃም ኣይቅበልዎምን እዮም፣ እዚ ድማ መብዛሕትኡ ፕላስቲክ ቦርሳታት ኣብ መጉሓፊ ወይ ከም ጐሓፍ ክውዳእ ይገብሮ።
ኣብ ህይወት ባሕሪ ዘለዎ ጽልዋ
ቦርሳታት ፕላስቲክ ንህይወት ባሕሪ ዓቢ ሓደጋ እዩ። እንስሳታት ኣብ ፕላስቲክ ቦርሳታት ክውሕጡ ወይ ክተሓዋወሱ ይኽእሉ፣ እዚ ድማ ናብ መጉዳእቲ ወይ ሞት የስዕብ። ኣብ ብከላ ባሕሪ እውን ልዑል ኣበርክቶ ብምግባር ንኢኮሲስተም ይጎድኡ።
IV. ጽንዓትን ዳግማይ ምጥቃምን
ሀ/ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት
ጥንካረን ጽዕነት ናይ ምጽዋር ዓቕምን
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ካብ ፖሊፕሮፒሊን ፋይበር ዝተሰርሑ ኮይኖም፡ ድልዱላትን ነዊሕ ዝጸንሑን ይገብሮም። ከበድቲ ጽዕነት ከይተቐደዱ ክሕዙ ስለ ዝኽእሉ፡ ንመሸጣ ምግቢን ካልእ ንብረትን ዝምችኡ ይገብሮም።
ዕድመ ዕድመን ዳግመ-ምጥቃምን
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ንተደጋጋሚ ንኽጥቀሙ ዝተዳለዉ እዮም። ግቡእ ክንክን እንተተገይሩሎም ድማ ንሓያሎ ዓመታት ክጸንሑ ይኽእሉ። ዕድመኦም ካብቲ ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝጥቀሙሉ ፕላስቲክ ቦርሳታት ብኣግባቡ ዝነውሐ ብምዃኑ፡ ብተደጋጋሚ ምትካእ ዘድልዮም ነገራት ይንኪ።
ምኽርታት ጽገናን ጽሬትን።
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ንምሕላው፡ ብቐጻሊ ኣጽርዮም። ኣብ ውዑይ ማይን ብኣየር ምንቃጽን ምሕጻብ ጽሬት ክህልዎም ይኽእል። ነቲ ጽሕጊ ከዳኽም ዝኽእል ተሪር ኬሚካላት ካብ ምጥቃም ተቖጠብ።
ለ ፕላስቲክ ቦርሳታት
ጥንካረን ጽዕነት ናይ ምጽዋር ዓቕምን
ፕላስቲክ ቦርሳታት ብፍላይ ድማ ካብ ልዑል ጽፍሒ ዘለዎ ፖሊኢቲሊን (HDPE) ዝተሰርሑ፡ ካብ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ግን ድልዱላት ኮይኖም፡ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሑ እዮም። ከበድቲ ነገራት ክስከሙ ይኽእሉ እዮም ግን ብተደጋጋሚ ምስ ዝጥቀሙ ንኽቕደዱ ተቓላዕቲ እዮም።
ዕድመን ልሙድ ኣጠቓቕማን
ፕላስቲክ ቦርሳታት ብተለምዶ ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝውዕሉ እዮም። ገሊኦም ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉ ክኾኑ እንከለዉ፡ ምስ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ክነጻጸሩ ከለዉ ግን ዕድመኦም ዝሓጸረ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ብስሩዕ ኣጠቓቕማ ቀልጢፎም ይበላሸዉ።
ንጽጽር ናይ ጽንዓት
ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝጥቀሙ ፕላስቲክ ቦርሳታት ምቹኣት እዮም ግን ከኣ ነዊሕ ዝጸንሑ ኣይኮኑን። ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉ ፕላስቲክ ቦርሳታት ዝያዳ ድልዱላት እኳ እንተኾኑ፡ ካብቲ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ዝህብዎ ጽንዓት ግን ገና ይጎድሉ። ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት፡ ዝሓየሉን ንነዊሕ እዋን ዝጸንሑን ብምዃኖም፡ ንተደጋጋሚ ኣጠቓቕማ ዝሓሸ ኣማራጺ ይህቡ።
V. ተግባራውነትን ወጻኢታትን
ሀ/ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት
ወጻኢታት ኣብ ግምት ዘእተወ
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ብሰንኪ ንብረትን መስርሕ ምፍራይን ንምፍራይ ዝያዳ ወጻኢታት ይሓትት። ይኹን እምበር፡ ጽንዓትን ዳግማይ ምጥቃምን ነቲ ናይ መጀመርታ ወጻኢታት ምስ ግዜ ክሽፍን ይኽእል።
ብዙሕ ዕዮታት ምጥቃምን ምምዕርራይን
እዞም ቦርሳታት ኣዝዮም ብዙሕ ዕዮታት ዝዓዩ እዮም። ብዝተፈላለየ ቅርጺ፡ ዓቐንን ሕብርን ክቕየሩ ስለ ዝኽእሉ፡ ንብራንድን ፕሮሞሽንን ምቹኣት ይገብሮም።
ኣጠቓቕማን ምርጫታትን
ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ንዕዳጋ ምግቢ፡ ምልላይን መዓልታዊ ኣጠቓቕማን ህቡብ እዩ። ሓይሎምን ዳግመ-ምጥቃሞምን ንኢኮ-ንቕሓት ዘለዎም ተጠቀምቲ ይስሕብ።
ለ ፕላስቲክ ቦርሳታት
ዋጋ-ውጽኢታዊነት
ፕላስቲክ ቦርሳታት ንምፍራይ ዝሓሰረ እዩ። ትሑት ወጻኢታቶም ንንግዳውያንን ንተጠቀምትን ብተመጣጣኒ ዋጋ ዝሽየጥ ኣማራጺ ይገብሮም።
ዝምቹው
ፕላስቲክ ቦርሳታት ቀለልትን ንኣጠቓቕማ ቀለልትን እዮም። መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ድኳናት ቸርች ብነጻ ይቐርቡ፣ እዚ ድማ ንዝያዳ ምቹእነቶም ይውስኽ።
ኣጠቓቕማን ምርጫታትን
ቦርሳታት ፕላስቲክ ኣብ ድኳናት ምግቢን ድኳናት ችርቻሮን ብሰፊሑ ይጥቀሙ። ተጠቀምቲ ምቹእነቶም የድንቑ፡ እንተኾነ ግን ብሰንኪ ስክፍታታት ከባቢ ናብ ዘላቒ ኣማራጺታት ከም ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ዝወስድ ለውጢ እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ።
VI. ኣረኣእያታት ተጠቀምትን ኢንዱስትሪን።
ሀ.ምርጫታት ተጠቀምቲ
ትረንድስ ኣብ ምርጫታት ተጠቀምቲ
ተጠቀምቲ ንከባቢ ዝምችኡ ቦርሳታት ዝያዳ ይፈትዉ ኣለዉ። ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉን ዘላቒ ዝኾኑን ኣማራጺታት ከም ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ዝግበር ምርጫ እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ለውጢ ብስክፍታታት ከባቢን ንቕሓት ብከላ ፕላስቲክን ዝድረኽ እዩ።
ውጽኢት መጽናዕቲ
መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ ኣብ ኣጠቓቕማ ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉ ቦርሳታት ርኡይ ወሰኽ ኣርእዩ። መጽናዕትታት ከም ዘመልክትዎ፡ መብዛሕትኦም ተጠቀምቲ፡ ንጽንዓቱን ንከባቢ ዝምችእነቱን ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ከም ዝመርጹ ይሕብሩ። እቲ ዳታ፡ ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝጥቀመሉ ፕላስቲክ ቦርሳታት ንምንካይ ዝዓለመ ሓያል ዝንባለ ዘንጸባርቕ እዩ።
ለ/ ኣሰራርሓ ኢንዱስትሪ
ምስ ጠለባት ተጠቀምቲ ምትዕጽጻፍ
ትካላት ንግዲ ዝያዳ ዘላቒ ዝኾነ ናይ ቦርሳ ኣማራጺታት ብምቕራብ ይላመዳ ኣለዋ። ብዙሓት ቸርችታት ንከባቢ ዝምችኡ ፍርያት ዘለዎም ምርጫታት ተጠቀምቲ ንምምላእ ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ምቕራብ ጀሚሮም ኣለዉ። እዚ ለውጢ እዚ ንጠለብ ተጠቀምቲ ዝምልከት ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ዕላማታት ዘላቕነት ትካላት ዝሰማማዕ እዩ።
ኣብነታት ናይ ምስግጋር
ከም ሱፐርማርኬታትን ሰንሰለታዊ ቸርችታትን ዝኣመሰላ ኩባንያታት ናብ ዘይተሰፍየ ኣማራጺታት ይሰጋገራ ኣለዋ። ንኣብነት፡ ብዙሓት ድኳናት ምግቢ ሕጂ ኣብ ምውጻእ ገንዘብ ዘይተሰፍየ ቦርሳታት የቕርባ። ቸርችታት እውን ነዞም ቦርሳታት ምልክት ይገብሩሎም ኣለው፣ ንዕላማታት ምልላይ ይጥቀሙሎም ኣለው፣ እዚ ድማ ስሕበትን ጥቕሞምን የዕብዮም።
VII. መደምደምታ
ጽማቕ ቁልፊ ነጥብታት
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታትን ፕላስቲክ ቦርሳታትን ነፍሲ ወከፎም ጽቡቕን ጉድኣትን ኣለዎም። ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ነዊሕ ዝጸንሑ፡ ዳግማይ ክጥቀሙ ዝኽእሉን ብዓይነት ዝጥዕሙን እኳ እንተኾኑ፡ ብግቡእ እንተዘይተመሓደሪ ግን ንብከላ ማይክሮፕላስቲክ ኣበርክቶ ክገብሩ ይኽእሉ። ቦርሳታት ፕላስቲክ ዋጋ ዝቕንሱን ምቹኣትን ኮይኖም ግን ነዊሕ ናይ ምብስባስ ግዜን ንህይወት ባሕርን ዝጎድኡን ሓዊሱ ርኡይ ከባብያዊ ጉድለታት ኣለዎም።
ናይ መወዳእታ ሓሳባት
ትኽክለኛ ዓይነት ቦርሳ ምምራጽ ኣብ ፍሉይ ድሌታት ይምርኮስ። ነቶም ንዘላቕነትን ጽንዓትን ቀዳምነት ዝህቡ፡ ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ዝሓሸ ምርጫ እዩ። ንከባብያዊ ረብሓታት ዘቕርቡን ምስ ስነ-ህይወት ዝነቕሑ ክብርታት ዝሰማምዑን እዮም። ይኹን እምበር፡ ንቕልጡፍን ውጽኢታውን ፍታሕ፡ ፕላስቲክ ቦርሳታት ኣብ ከባብያዊ ጽልዋኦም ዓቢ ኣብ ግምት ዘእተወ እኳ እንተዀነ፡ ጌና ተራ ኣለዎ።
ጻውዒት ንስራሕ
ተጠቀምትን ትካላት ንግድን ቦርሳታት ክመርጹ ከለዉ ኣብ ከባብያዊ ጽልዋ ኣብ ግምት ከእትዉ ይግባእ። ዘይተሰፍየ ቦርሳታት ምምራጽ ብኽነትን ብከላን ከጉድል ይኽእል። ትካላት ንግዲ ነዚ ለውጢ ዘላቒ ኣማራጺታት ብምቕራብን ዓማዊል ብዛዕባ እቲ ረብሓታት ብምምሃርን ክድግፋኦ ይኽእላ። ብሓባር ንፕላኔትና ንምሕላው ዝያዳ ሓበሬታ ዘለዎን ንከባቢ ዝምችእን ምርጫታት ክንገብር ንኽእል ኢና።
VIII. ብተደጋጋሚ ዝሕተቱ ሕቶታት (FAQs)
ሀ/ ኣየናይ እዩ ዝያዳ ንከባቢ ዝምችእ: ዘይተሰፍየ ወይ ፕላስቲክ ቦርሳታት?
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ብሓፈሻ ዝያዳ ንከባቢ ዝምችኡ እዮም። ዳግማይ ክጥቀሙሉን ዳግማይ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉን ብምዃኖም ብኽነትን ብከላን ይቕንሱ። ቦርሳታት ፕላስቲክ ብሰንኪ ነዊሕ ናይ ምብስባስ ግዜን ንከባብያዊ ጉድኣትን ንከባቢ ዝምችእ ኣይኮነን።
ለ/ ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ምስ ፕላስቲክ ቦርሳታት ክነጻጸሩ ከለዉ ክንደይ ግዜ ዳግማይ ክጥቀሙ ይኽእሉ?
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ብዙሕ ግዜ ዳግማይ ክጥቀሙ ይኽእሉ እዮም፣ መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ንሓያሎ ዓመታት ይጸንሑ። ፕላስቲክ ቦርሳታት ብፍላይ ድማ ንሓደ ግዜ ጥራይ ዝጥቀሙ፡ ብተለምዶ ንውሑዳት ኣጠቓቕማታት ጥራይ እዮም ዝጸንሑ።
ሐ.ኣብ መንጎ ዘይተሰፍየን ፕላስቲክን ቦርሳታት ዘሎ ናይ ወጻኢታት ፍልልይ እንታይ እዩ?
ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ንምፍራይ ዝኸበረ ኮይኑ ግን ጽንዓትን ዳግማይ ምጥቃምን ምስ ግዜ ነቲ ወጻኢታት ክሽፍን ይኽእል። ቦርሳታት ፕላስቲክ ንምፍራይ ዝሓሰረ ኮይኑ ግን ዝለዓለ ወጻኢታት ከባቢ ኣለዎ።
መ.ዘይተሰፍየ ወይ ፕላስቲክ ቦርሳ ምጥቃም ዝተኣሳሰር ናይ ጥዕና ሓደጋታት ኣሎ ድዩ?
ክልቲኦም ዓይነታት ብስሩዕ እንተዘይተጸሪጎም ንጥዕና ሓደጋ ከስዕቡ ይኽእሉ። ዘይተሰፍዩ ቦርሳታት ማይክሮፕላስቲክ ከፍስሱ ይኽእሉ እዮም፣ ፕላስቲክ ቦርሳታት ድማ ኬሚካላት ናብ መግቢ ክፈስሱ ይኽእሉ። ድሕነት ንምርግጋጽ ስሩዕ ጽሬት ኣገዳሲ እዩ።
