Daminɛ kuma

Laminiko koɲɛw lajɛlen ni plastiki minnu bɛ kɛ siɲɛ kelen

Plastiki nɔgɔli ye gɛlɛyaba ye diɲɛ kɔnɔ. Plastiki minnu bɛ kɛ siɲɛ kelen, i n’a fɔ bɔrɔw, olu bɛ an ka binkɛnɛw ni kɔgɔjiw datugu. U bɛ se ka san kɛmɛ caman ta ka toli. O waati kɔnɔ, u bɛ kari ka kɛ mikroplastikiw ye, minnu bɛ kungosogow ni ɲɛnamaya kɛcogo tiɲɛ. Plastiki nɔgɔw fana bɛ kɛ sababu ye ka gaziw bɔli kɛ. Plastiki baara dɔgɔyali nafa ka bon kosɛbɛ dugukolo kɛnɛman kama.

Paper bags daminɛcogo i n’a fɔ fɛɛrɛ wɛrɛ min bɛ sabati ani min bɛ se ka kɛ

Paper foroko ye fɛn ɲumanba ye min bɛ se ka kɛ plastiki nɔnabila ye. U bɛ se ka tiɲɛ ni fɛnɲɛnamaw ye ani u bɛ se ka segin ka kɛ fɛn wɛrɛw ye. U bɛ toli u yɛrɛ la dɔgɔkun damadɔ kɔnɔ, ka tolen jugu si to yen. U dilannen don ni nafolo kura ye, i n’a fɔ jiriw, u bɛ dɛmɛ ka dɔ bɔ an ka jigi da fɛnɲɛnamafagalanw kan. Jagokɛlaw ni feerekɛlaw bɛ se ka papiye foroko sugandi walasa ka nɔ ɲuman bila sigida la.

Nafa min b’a la ka pakew sugandi minnu tɛ bɛn sigida ma, jagokɛlaw ni feerekɛlaw ye

Ka pakew sugandi minnu tɛ sigida lakana, o nafa ka bon. Jagokɛlaw fɛ, a bɛ dɔ fara u ka taamasiyɛnw faamuyali kan. Kunnafonidila bɛ sosiyetew waleɲumandɔn minnu b’u janto sigida la. Baara kɛli ni papiye foroko ye, o bɛ se ka feerekɛlaw sama minnu bɛ sigida laminiko ɲɛnabɔ. Mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ fɛ, ka baara kɛ ni papiye foroko ye, o bɛ dɔ bɔ mɔgɔ yɛrɛ ka gazi bɔlenw na. A bɛ sabatili sabati ani ka dɛmɛ don k’an ka dugukolo lakana siniɲɛsigiw ye. Ka wuli ka taa papiye bɔrɔw la, o ye fɛɛrɛ nɔgɔman ye, nka min bɛ nɔ bɔ, ka ɲɛsin siniɲɛsigi ma min bɛ kɛnɛya.

1. Nafa minnu bɛ sɔrɔ papiye foroko la sigida la

1.1 A bɛ se ka kɛ fɛn ye min bɛ se ka kɛ fɛn wɛrɛ ye ani min bɛ se ka baara kɛ kokura

Segin-ka-bɔnye nɔgɔya

Paper bɔrɔw ka nɔgɔn ka segin u cogo kɔrɔ la. O bɛ nafa don jagokɛlaw ni feerekɛlaw la. A bɛ sabatili sabati ni tiɲɛni dɔgɔyali ye. Paper bɔrɔw lasegincogo ka nɔgɔn. U bɛ se ka wuli ka kɛ papiye kura ye, ka segin-ka-bɔnye sira datugu.

Baara kɛcogo kura

Paper bɔrɔw bɛ se ka baara kɛ ni u ye kokura. Aw bɛ se ka baara kɛ n’u ye siɲɛ caman sani aw ka u lasegin u cogo kɔrɔ la. O bɛ dɔ bɔ bɔgɔbɔgɔ bɛɛ lajɛlen na ani sigida laminiko la. Ka baara kɛ ni papiye foroko ye kokura, o ye fɛɛrɛ ɲuman ye min bɛ se ka u si janya. A bɛ nafolo ni fanga fana kisi.

1.2 Fanga hakɛ dɔgɔyali walasa ka fɛnw lasegin u cogo kɔrɔ la

Kuwati baarakɛcogo ɲuman

Paper bɔrɔw lasegincogo bɛ fanga dɔgɔya ka tɛmɛ plastiki foroko kan. O b’a to o kɛcogo bɛ fanga sɔrɔ kosɛbɛ. A bɛ dɛmɛ ka nɔgɔya dɔgɔya ka bɔ fɛnw lasegincogo baaraw la. Ni aw bɛ fanga dɔgɔya, o ka fisa sigida ma.

Laminiko nɔfɛkow

Kuwati dɔgɔyali fɛnw lasegincogo la, o kɔrɔ ye ko gaziw bɔli dɔgɔyara. O bɛ dɛmɛ don ka waati jiginni kɛlɛ. Paper bɔrɔw bɛ kɛ sababu ye ka gazi bɔlenw dɔgɔya. Paper bɔrɔw sugandili plastiki kan, o ye senna-tɛgɛrɛ ye ka ɲɛsin sabatili ma.

1.3 Biodegradable ani Compostable

Natural Decomposition (Dɔgɔtɔrɔso Dabɔcogo).

Paper foroko bɛ toli u yɛrɛ la dɔgɔkun damadɔ kɔnɔ. U tɛ tolen jugu si to yen. O ye nafaba ye ka tɛmɛ bɔrɔ plastikiw kan. Sigida tiɲɛni bɛ dɛmɛ ka sigida saniya.

Compostability (Kɔɲɔ) kɛcogo

Paper foroko caman bɛ se ka kɛ kɔmposi ye. U bɛ dugukolo nafa ni a kɛra kɔmpo ye. O bɛ dɔ bɔ binkɛnɛw tiɲɛni na. Paper forokow kɛli kɔmposi ye, o ye fɛnw filicogo ye min tɛ sigida lakana. A bɛ nafa don sigida la ni balofɛnw seginni ye dugukolo kan.

2. Nafa minnu bɛ sɔrɔ sɔrɔko ni waleyali siratigɛ la

2.1 Muɲuli ni a kɛcogo caman

Barika

Paper bɔrɔw bɛ mɛn. U bɛ se ka fɛn girinmanw ta k’a sɔrɔ u ma tigɛ. O b’a to u bɛ se ka da u kan mago suguya caman na. U tɛ i n’a fɔ plastiki, u tɛ kari nɔgɔya la. U fanga bɛ fɛnw tacogo ɲuman sabati.

Suguya

Paper bɔrɔw hakɛ ni u cogoya tɛ kelen ye. U bɛnnen don dumunifɛnw, finiw, gafew ani fɛn wɛrɛw ma. O fɛn caman kɛcogo b’a to u ka ɲi baara caman na. Sanni kama wo, a kɛra pakew dilanni ye wo, papiye foroko bɛ yen mago bɛɛ kama.

2.2 Musow ka musakabɔcogo

Fɛn minnu bɛ se ka sɔrɔ

Paper foroko sɔngɔ ka gɛlɛn dɔɔni ka tɛmɛ plastiki foroko kan. Nka, u bɛ premium feel di. O bɛ sanni kɛcogo ɲɛ. Kunnafonidila bɛ papiye foroko ɲumanw n’u cɛɲi waleɲumandɔn.

Kɔrɔsili min bɛ kɛ waati jan kɔnɔ

Paper foroko minnu bɛ mɛn ani minnu bɛ se ka baara kɛ kokura, o bɛ na ni warimara ye waati jan kɔnɔ. Jagokɛlaw bɛ wari mara ni u bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye kokura siɲɛ caman. O bɛ dɔ bɔ sanniko seginni mago la tuma bɛɛ. A kuntaala jan kɔnɔ, papiye foroko ye sugandili ye min musaka ka dɔgɔ.

3. Nafa minnu bɛ sɔrɔ marka ni jago la

3.1 Marka cikanw yiriwali

Hakilila ɲuman

Ni aw bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye, o bɛ se ka fɛn dilannenw faamuyali ɲɛ. Kunnafonidila b’a ye ko izini minnu bɛ baara kɛ ni pakew ye minnu tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ, olu de ye o baara ye. O hakilina ɲuman in bɛ se ka feerekɛlaw sama minnu bɛ sigida laminiko dɔn kosɛbɛ. Ka bɛn ni nafa jɛmanw ye, o bɛ dɔ fara sosiyete ja kan.

Ka i yɛrɛ tanga sɛgɛn juguw ma

Paper bɔrɔw bɛ u yɛrɛ tanga bɔrɔw ka sɛgɛn jugu ma. A ka ca a la, a bɛ ye ko plastiki bɔrɔw bɛ tiɲɛni kɛ sigida la. Ni jagokɛlaw bɛ baara kɛ ni papiye bɔrɔw ye, u bɛ se k’u yɛrɛ yɔrɔ janya o hakilina jugu in na. O bɛ dɛmɛ ka marka tɔgɔ ɲuman mara.

3.2 Sɛbɛnni suguya caman

Ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye

Paper bɔrɔw bɛ sugandi caman di ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye. Jagokɛlaw bɛ se ka sugandili kɛ sɛbɛnnikɛlan suguya caman na. O b’a to u b’u ka taamasiyɛn jira ni daɲɛw ye. Fɛn minnu dilannen don ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye, olu bɛ se ka kɛ sababu ye ka bɔrɔw kɛ fɛn ye min bɛ mɔgɔ ɲɛnajɛ ani ka to u hakili la.

Sɛbɛnni min bɛ kɛ ni fɛnɲɛnamaw ye

Jagokɛlaw bɛ se ka baara kɛ ni sɛbɛnnikɛlan suganditaw ye minnu tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ. Enki ni kalali minnu bɛ kɛ ni ji ye, olu bɛ sigida laminiko gɛlɛya dɔgɔya. O bɛ bɛn papiye forokow cogoya ma min tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ. A b’a to taamasiyɛn kɛcogo fana bɛ sabati.

4. Paper foroko minnu bɛ kɛ ka sanni kɛ

4.1 Sugandili min bɛ kɛ ni sigida lakanani ye

Nafolo sabatilenw

Paper bɔrɔw bɛ dilan ni nafolo kura ye i n’a fɔ jiriw. O b’a to u bɛ kɛ sugandili ye min tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ. Baara kɛli ni papiye foroko ye, o bɛ kungo baara sabatilenw dɛmɛ. Jiri kelen-kelen minnu bɛ tigɛ, olu bɛ caman sɛnɛ. O sɛgɛsɛgɛli in bɛ nafolo sɔrɔli sabatili sabati.

Plastiki nɔgɔw dɔgɔyali

Ni aw bɛ wuli ka taa papiye foroko kɔnɔ, o bɛ dɛmɛ ka dɔ bɔ plastiki tiɲɛni na. Plastiki bɔrɔw bɛ se ka san kɛmɛ caman ta ka toli. Tuma caman na, u bɛ laban binkɛnɛw walima kɔgɔjiw la, ka tiɲɛni kɛ kungosogow la. Ni an bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye, an bɛ se ka dɔ bɔ plastiki nɔgɔ la. O bɛ na ni sigida saniyalen ye, min ka kɛnɛ.

4.2 Lakanali ni a muɲuli

A lakananen don ka baara kɛ ni a ye

Paper foroko kɔnɔ, kemikɛli jugumanw tɛ u la. O b’a to u tɛ se ka dumuni ni fɛn wɛrɛw ta. U tɛ i n’a fɔ plastiki, u tɛ bagaw bɔ. O bɛ kɛ sababu ye ka baarakɛla ni sigida lamini bɛɛ lakana.

Design barikama

Paper bɔrɔw dilannen don walisa u ka sabati. U bɛ se ka fɛn girinmanw minɛ k’u ta k’a sɔrɔ u ma tigɛ. O muɲuli in b’a to u bɛ se ka da u kan sanni kama. Dumunifɛnw walima finiw ta, papiye bɔrɔw bɛ bolifɛn lakananen di i ka fɛnw ma.

5. Paper foroko minnu bɛ kɛ dumunifɛnw foroko kɔnɔ

5.1 Lakanali ni fɛnw tangacogo

A tɛ baga ye

Fɛnɲɛnamafagalanw tɛ papiye foroko kɔnɔ. O b’a to u tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ dumuni foroko kɔnɔ. U tɛ i n’a fɔ plastiki, u tɛ baga bɔ. Ni aw bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye, o b’a to dumuni tɛ nɔgɔ, wa a tɛ se ka dun.

Insulasi (Insulasi) nafaw

Paper foroko bɛ dɛmɛ don ka dumuni to funteni ɲininen na waati jan kɔnɔ. U ka fɛnw tangacogo b’u kɛ fɛn ɲumanw ye dumuni lasecogo n’a marali la. U bɛ dumuni funtenimanw to funteni na ani ka dumuni nɛnɛmaw to u ka nɛnɛ, ka dumuni suguya ni a kura mara.

5.2 Fɛnɲɛnɛmafagalanw tali

A bɛ se ka tiɲɛ ni fɛnɲɛnamaw ye

Paper foroko minnu bɛ kɛ ka dumuni kɛ, olu bɛ toli u yɛrɛ la. O bɛ dɔ bɔ kosɛbɛ sigida laminiko la. A tɛ i n’a fɔ bɔrɔ plastikiw, minnu bɛ se ka san kɛmɛ caman ta ka tiɲɛ, papiye foroko bɛ toli dɔgɔkun damadɔ kɔnɔ. O b’a to u bɛ kɛ sugandili ye min bɛ sabati kosɛbɛ.

A bɔli nɔgɔya la

Mɔgɔ minnu bɛ dumuni kɛ, olu bɛ se ka papiye foroko dɔw kɛ kɔmpo ye walima ka u lasegin u cogo kɔrɔ la nɔgɔya la. O b’a to u tɛ dɛmɛ don binkɛnɛw nɔgɔw la. Ni aw ye papiye forokow fili ka ɲɛ, o bɛ dɛmɛ ka nɔgɔya dɔgɔya. A bɛ sɔrɔko sɛrɛkili fana dɛmɛ, yɔrɔ min na fɛnw bɛ baara kɛ kokura ani ka segin u cogo kɔrɔ la.

6. Kungo baara sabatili

6.1 Baarakɛcogo min bɛ kɛ ni kunkanbaaraw ye

Waleya minnu bɛ sabati

Paper foroko dilanni bɛ kungo baara sabatilenw de kan. Jiri kelen-kelen minnu tigɛra, olu damadɔ wɛrɛw bɛ turu. O bɛ jirituru ni jiri tigɛcogo sabatili sabati. A bɛ dɛmɛ don ka balansi mara sigida la. Waleya sabatili nafa ka bon kosɛbɛ nafolo marali kuntaalajan na.

Kungo kɔnɔ ɲɛnamaya kɛcogo Kɛnɛya

Kungo sabatili bɛ kungo kɔnɔ sigida kɛnɛman sabati. A bɛ dɛmɛ don kabon minɛni na, ka gazi ɲuman minɛ ka bɔ fiɲɛ na. O bɛ dɛmɛ don ka waati jiginni kɛlɛ. Kungo kɛnɛmanw nafa ka bon kosɛbɛ fɛnɲɛnama suguya caman na. U bɛ sigiyɔrɔ di fɛnɲɛnama suguya jatebaliya ma.

6.2 Kungo yiriwali dɛmɛni

Kɔnɔnafili ɲuman

Kungo baara minnu bɛ kɛ ni kunkanbaaraw ye, olu bɛ kungo yiriwali dɛmɛ. U bɛ dɛmɛ don sigida sabatili la. Ni an ye jiri caman turu, an bɛ dɔ fara kungo hakɛ kan. O bɛ dɔ fara kungo ka seko kan ka kabon minɛ. A bɛ fiɲɛ ni ji cogoya fana ɲɛ. Kungo yiriwali dɛmɛni bɛ dugukolo nafa.

7. Dɛmɛ don waati jiginni nɔgɔyali la

7.1 Gaziw bɔli dɔgɔyali

Kabɔn Senna-tɛgɛrɛ min bɛ duguma

Paper foroko dilanni bɛ gaziw bɔ minnu bɛ se ka kɛ sababu ye ka kɛnɛyaso bɔ, olu ka dɔgɔn ni i y’a suma ni bɔrɔ plastikiw ye. O bɛ na ni karɔbɔli sennabɔli dɔgɔyali ye. Paper foroko dilanni taabolo bɛ fanga dɔgɔya. A fana b’a jigi da nafolo kura sɔrɔlenw kan i n’a fɔ jiriw. O bɛ dɔ bɔ u jigi da fɛnɲɛnamafagalanw kan. Paper foroko sugandili bɛ dɛmɛ ka dɔ bɔ fɛnɲɛnamafagalanw bɔli bɛɛ lajɛlen na.

Waati jiginni nɔgɔyali

Ni i bɛ wuli ka taa papiye foroko kɔnɔ, o bɛ se ka dɔ bɔ kosɛbɛ diɲɛ kɔnɔ gazi bɔlenw bɔli la. Ni mɔgɔ caman bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye, plastiki foroko ɲinini bɛ dɔgɔya. O jiginni in bɛ dɔ bɔ plastiki bɔgɔ hakɛ la. A bɛ dɔ bɔ fana nɔgɔ la min bɛ bɔ plastiki dilanni na. Ni an bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye, an bɛ dɛmɛ don waati jiginni nɔgɔyali la. O ye fɛn nɔgɔman ye min bɛ fɛn caman Changement (Yɛlɛma) kɛ ni nɔba ye.

8. Ladilikanw ka ɲɛsin papiye foroko baaracogo ɲuman ma

8.1 Baara kɛcogo kura ani baarakɛcogo kura

Baara kɛcogo ɲuman

Aw bɛ dusu don aw kɔnɔ aw ka baara kɛ ni papiye foroko ye kokura siɲɛ caman sani aw ka u lasegin u cogo kɔrɔ la. Ni aw bɛ baara kɛ kokura, o bɛ dɛmɛ ka dɔ bɔ tiɲɛni na ani ka bɔrɔw si janya. O ye fɛɛrɛ nɔgɔn ye walasa k’u nafa caman sɔrɔ. Baara segin-ka-bɔnye kelen-kelen bɛɛ bɛ nafolo ni fanga kisi.

Segin-ka-bɔnye kɛcogo ɲuman

Aw bɛ aw jija papiye foroko bɛ segin ka kɛ fɛn wɛrɛ ye ka ɲɛ walasa ka sigida tiɲɛni dɔgɔya. Aw ye sigida ka laadilikanw lajɛ minnu bɛ fɛnw lasegin u cogo kɔrɔ la walasa u ka fili ka ɲɛ. Ni aw bɛ fɛnw lasegin u cogo kɔrɔ la, o b’a to papiye foroko tɛ don binkɛnɛw kɔnɔ. A bɛ dɛmɛ don papiye fɛn kuraw dilanni na ka bɔ kɔrɔlenw na.

8.2 Aw bɛ aw yɛrɛ tanga doni girinmanw ma ani ka u mara ka ɲɛ

Ɲɛjiw Balili

Aw kana papiye foroko doni kojugu walasa k’u dafalen mara. Doni girinmanw bɛ se ka kɛ sababu ye ka ɲɛji bɔ, ka dɔ bɔ u si hakɛ la. Aw bɛ baara kɛ ni bɔrɔ caman ye fɛn girinmanw kama. O bɛ tiɲɛni bali ani ka bolifɛnw tacogo lakananen sabati.

Ladilikanw minnu bɛ kɛ ka fɛnw mara

Aw bɛ papiye foroko mara yɔrɔ saniyalenw na, yɔrɔ jalenw na walasa u ka to cogo ɲuman na. Ji bɛ se ka papiye fanga dɔgɔya, ka a to a ka teli ka tigɛ. Ni a maracogo ka ɲi, o bɛ bɔrɔ baaracogo janya. A b’a to bɔrɔw ka to barika la ani u bɛ se ka da u kan.

8.3 Bɔrɔw sugandili minnu ka ɲi kosɛbɛ

Jogoɲumanya nafa ka bon

Aw bɛ papiye foroko ɲumanw sugandi minnu bolo barika ka bon walasa u ka mɛn ani ka mɛn. Bɔrɔ minnu ka ɲi kosɛbɛ, olu bɛ se ka baara caman muɲu. U man teli ka tigɛ walima ka kari. Ni i ye wari bila jogoɲumanya la, o bɛ baara kɛcogo ɲuman ni nafa ɲuman sabati.

9. Ɲininkali minnu bɛ kɛ tuma caman na papiye foroko kan

9.1 Paper bɔrɔw ye sugandili ye cogo di min ka kɛnɛ?

• Fɛn minnu bɛ sigida lakana: Bio- degradability ani recyclability bɛ papiye foroko kɛ sugandili ye min ka kɛnɛ ni i y’a suma ni plastiki ye.

9.2 Mun na papier ka fisa ni plastiki ye?

• Lamini nɔfɛkow: Paper foroko bɛ toli u yɛrɛ la, wa u tɛ fɛn juguw to u kɔ i n’a fɔ plastiki.

9.3 Mun bɛ kɛ papiye foroko la baara kɛlen kɔfɛ?

• Ɲɛnamaya kɛcogo: Paper foroko bɛ se ka baara kɛ kokura, ka segin ka kɛ fɛn wɛrɛ ye, walima ka kɛ kɔmpo ye, o bɛ kɛ sababu ye ka sɔrɔko lamini.

9.4 An bɛ se ka dɔ bɔ pakew kɔnɔfɛnw na cogo di?

• Nɔgɔ dɔgɔyali fɛɛrɛw: Aw bɛ baara kɛ ni papiye foroko ye, ka baara kɛ ni u ye kokura, ani ka u lasegin u cogo kɔrɔ la walasa ka pakew tiɲɛni dɔgɔya.

Kuncɛli

Farankan

Paper bɔrɔw sugandili bɛ nafa caman lase mɔgɔ ma. U tɛ sigida lakana, u bɛ se ka kɛ fɛn wɛrɛ ye, wa u bɛ se ka tiɲɛ. Paper foroko bɛ dɛmɛ ka plastiki tiɲɛniw ni gaziw bɔli dɔgɔya. U bɛ kungo-kɔnɔ-baara sabatilenw fana dɛmɛ. Sɔrɔko siratigɛ la, papiye foroko musakaw ka dɔgɔ, wa u bɛ mɛn. U bɛ dɔ fara u ka marka faamuyali kan ani ka sɛbɛnni suguya caman di.

Weelekan ka ɲɛsin wale ma

Waati sera ka sɛgɛsɛgɛli kɛ. Jagokɛlaw ka kan ka papiye foroko ta walasa k’u cɛsiri jira sabatili la. Mɔgɔ minnu bɛ fɛnw san, olu bɛ se ka papiye foroko sugandi walasa ka dɔ bɔ u ka gazi bɔlenw na. An jɛlen bɛ se ka siniɲɛsigi jɛlen dɔ da. Aw ye papiye foroko nafaw minɛ ani ka dɛmɛ don dugukolo kɛnɛman na.